przysłowia ludowe
Opublikowany 12 lutego 2013 przez Armand

Przysłowia ludowe – miesiące kalendarzowe (styczeń – luty)

Przysłowia kalendarzowe rodziły się na przestrzeni wieków i stanowią swoiste uogólnienie wiedzy ludowej, z której wynikały wskaźniki praktyczne dotyczące postępowania w stosunku do pracy codziennej oraz prognozy meteorologiczne. A dziś? Stanowią dla nas jeden z tradycyjnych gatunków twórczości ludowej — element składowy naszej kultury ludowej.

Kalendarzowe przysłowia ludowe stanowią alegoryczne ujęcie produkcyjnego i ludycznego stosunku społeczności wiejskiej do cyklu dorocznych przeobrażeń zachodzących w świecie przyrody i rzutujących na warunki życia społecznego ludu.

J. Krzyżanowski pisał „w każdym zbiorze przysłów znaleźć można mnóstwo uwag o miesiącach i dniach, przy czym dni te oznaczane są nie liczbami w ramach danych miesięcy, lecz imionami świętych patronów. Rzuca to światło, jeśli nie na wiele danych przysłów, to na tradycyjne nawyki, wywodzące się z średniowiecznego kalendarza kościelnego, któremu dzisiejszy system liczbowy był nie znany. Przysłowia te mają charakter prognoz me-teorologicznych, albo wskazówek, jakie roboty, kiedy zaczynać należy”.

Przysłowia kalendarzowe stanowiły w naszej tradycyjnej kulturze ludowej wyraz sprzężenia pracy ludu polskiego z symboliką wierzeniową kalendarza rzymskokatolic-kiego (kult świętych — patronów poszczególnych dni roku). W konsekwencji tego sprzężenia ukształtowany został kalendarz ludowy łączący w swych treściach elementy produkcyjne, ludyczne i magiczno-religijne.

Przysłowia stanowią w danym przypadku najbardziej wyraziste przedstawienie charakteru owego kalendarza. Wprawdzie utracił on już zasadność społeczną swej funkcjonalności, niemniej jednak stanowi interesujący element naszej tradycyjnej folklorystyki ludowej.

Przysłowia ludowe na miesiące kalendarzowe: styczeń i luty.

kalendarz Styczeń – przysłowia

  • Czego styczeń nie może, to luty pokaże.
  • Kiedy w styczniu mróz panuje, tedy rolnik wykrzykuje.
  • Kiedy styczeń najostrzejszy, tedy roczek najpłodniejszy.
  • Mało śniegu i wiele deszczu w styczniu na roli, rolnika tak samo jak ogrodnika boli.
  • Styczeń łagodny — letni czas płodny.
  • Styczeń mokry truje płody, wina próżne będą kłody.
  • Styczeń mrozem trzeszczeć musi, tedy plon gbura zadusi.
  • W styczniu burze i grzmoty — w lato mało roboty.
  • Na Nowy Rok pogoda — w polu uroda.
  • Na Nowy Rok przybyło dnia na zajęczy skok.
  • Nowy Rok pogodny — zbiór będzie dorodny.
  • Od stycznia do Trzech Króli dnia patrzają, jakie te dni, takie miesiące bywają.
  • Zorza poranna w pierwszy dzień (roku), przyszłej plagi groźny cień.
  • Gdy Makary jasny, będzie wrzesień krasny.
  • Gdy Makary pogodny, cały styczeń chłodny.
  • Gdy Trzy Króle pogodą obdarzą, nie zasypiaj ranków, gospodarzu.
  • Królowie pod szopą dnia na kurzą stopę.
  • Na Trzech Króli każdy się do pieca tuli.
  • Od Trzech Króli będą mrozy do Gertruli. (17 III)
  • W dzień święta Trzech Króli człowiek w kożuch się tuli.
  • Fabian i Sebastian, gdy mroź dadzą, srogą zimę przyprowadzą.
  • Jeśli dzień chmurny w Sebastian święty, powietrzem takim będzie rok przejęty.
  • Jeśli na Agnieszką pochmurno, to o len nietrudno; a jeżeli jasno, to o len ciasno.
  • Święta Agnieszka wypuściła skowronka z mieszka.
  • Święta Jagna taje bagna.
  • Gdy na Wicka i Pawła słonko podśwituje, dobre latko obiecuje.
  • Gdy Wincenty za pogody — więcej wina niźli wody.
  • Gdy w Wincenty słonko świeci, żyta dość i wina wznieci.
  • Na święty Wincenty nieraz mrozek cięty.
  • Światłość jasna w dzień Wincenta niesie chojne nam prezenta.
  • Gdy jasny dzień na Pawła Nawrócenie, całego roku dobre będzie mienie.
  • Gdy w Pawła jest pogoda, to we żniwa jest dogoda.
  • W świętego Pawła suchy dzień, suche też lato, sucha jesień.
  • W świętego Pawła Pustelnika mawiają: pół zimy — pół chleba z sąsieków, z szopy połowa precz.
  • Na Święty Tymeus kup se capke nie kapelus.
  • Na Świętego Franciszka przyleci pierwsza pliszka.

kalendarz Luty – przysłowia

  • Gdy wiatr silny w lutym wieje, gbur dobrą ma nadzieję.
  • Gdy w początku lutego burze i śniegi, początek wiosny już niedaleki, ale gdy słońce ciepło świeci, wiosna tak prędko nie przyleci.
  • Kiedy luty — obuj buty.
  • Luty — to pluty, oblecz buty, a jak nie masz, to nie wytrzymasz. Spyta luty: maszli buty?
  • Gdy gromnice patrzą z śniegu, wiosna przyjdzie nam w szeregu, ale gdy się jaśnie świecą, nie tak prędko spiekę wzniecą.
  • Gdy w gromnice pięknie wszędzie, tedy dobra wiosna będzie.
  • Gdy w gromnice słonko grzeje, śnieg i lód dość plag nam daje.
  • Kiedy w gromnice słonko świeci, choć jeno tak długo, jak chłop na konia siada, to się len obrodzi, a kiedy chmurno — to nic.
  • Na święto gromnicy napije się bydło na ulicy.
  • Deszcze na świętego Błażeja, słaba wiosny nadzieja.
  • Jak śnieg w świętego Błażeja, pogodna będzie Wielka Niedziela.
  • Święta Weronika — słonko pomyka.
  • Sól świętej Agaty broni od ognia chaty.
  • W dzień Agaty jeśli słonko przez okienko zajrzy do chaty, to wiosenka na świat pogląda zza zimowej kraty.
  • O świętej Dorocie pojedziesz po błocie.
  • Po świętej Dorocie wyschną chusty na płocie.
  • Święta Dorota wypuszcza skowronka za wrota.
  • Na święty Jacenty łamie się pod lodem pręty.
  • Na świętego Ludwika na grudzie koń utyka.
  • Gdy na święty Walenty deszcze, mrozy ruszą jeszcze.
  • Święty Walenty bywa nieugięty.
  • Święty Piotr, gdy rozgrzeje, wiosna prędko nie przyspieje.
  • W katedrę Piotra ostry czas, dni czterdzieści trwa on wraz.
  • Ody święty Maciej lodu nie roztopi, będą długo chuchali w zimne ręce chłopi.
  • Jeśli na święty Maciej ciepło, to się będzie długo wlekło.
  • Na świętego Macieja niosą gęsi pierwsze jaja.
  • Na świętego Macieja pierwsza wiosny nadzieja.
  • Święty Maciej zimę traci, albo ją zbogaci.

Pozostałe miesiące:

marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień.

GD Star Rating
loading...
GD Star Rating
loading...
Przysłowia ludowe - miesiące kalendarzowe (styczeń - luty), 9.7 z 10 w oparciu 3 ocen

Ważenie bez wagi:

1 szklanka (pojemność 250 ml)

  • ~ 220 g cukru
  • ~ 170 g cukru pudru
  • ~ 160 g maku
  • ~ 180 g mączki ziemniaczanej
  • ~ 160 g mąki pszennej
  • ~ 250 g wody

1 łyżka (pojemność 15 ml)

  • ~ 13 g cukru
  • ~ 12 g cukru pudru
  • ~ 9 g maku
  • ~ 10 g mączki ziemniaczanej
  • ~ 10 g mąki pszennej
  • ~ 13 g proszku do pieczenia
  • ~ 15 g wody
  • ~ 10 g żelatyny

1 łyżeczka (pojemność 5ml)

  • ~ 5 g cukru
  • ~ 4 g cukru pudru
  • ~ 3 g maku
  • ~ 3 g mączki ziemniaczanej
  • ~ 3 g mąki pszennej
  • ~ 4,5 g proszku do pieczenia
  • ~ 5 g wody
  • ~ 3 g żelatyny

Reklama

Polecamy